اقتصاد مقاومتی؛ تولید - اشتغال | جمعه، ۲۴ آذر ۱۳۹۶

برنامه‌های شبکه‌های استانی به مثابه طیف‌های رنگارنگ نور سفید که رنگ از زادبوم گرفته‌اند - صفحه محتوایی خبر

 

 

مشاهده خبر

« بازگشت

برنامه‌های شبکه‌های استانی به مثابه طیف‌های رنگارنگ نور سفید که رنگ از زادبوم گرفته‌اند

برنامه‌های شبکه‌های استانی به مثابه طیف‌های رنگارنگ نور سفید که رنگ از زادبوم گرفته‌اند

 

جشنواره در هر صنف و هنر و فعالیتی من جمله تولیدات رادیویی، تلویزیونی، خبری، موسیقی و پژوهشی مراکز صدا و سیما سه رکن مهم دارد که هر کدام کارکردها و اثرات خاص خود را دارند : اول رقابت سالم که انگیزه فعالیت را تقویت می‌کند. دوم معرفی سطح طراز فعالیت که نمایشگر مصادیقی از سطح توقعات سازمان رسانه از تولیدات رسانه‌ای استان‌هاست و سوم تقویت انسجام و هم افزایی در گروه همکاران که امروزه بیش از هر زمان دیگر، نیاز به آن احساس می شود.

هر یک از این موارد آورده‌های بسیار مهمی برای سازمان و برای مراکز استان‌ها دارد که بی شک ضمن اصلاح روندها و ارتقاء سطح تولیدات، انگیزه روزآمدی و تلاش بیشتر را در همکاران برنامه ساز افزایش می‌دهد. همانطور که می‌دانید عرصه‌های فعالیت رسانه‌ای مراکز استان‌ها بسیار وسیع و گسترده است و موضوعات و مسائل مبتلابه ملی و استانی در قالب‌ها و شیوه‌های مختلف هنری و رسانه‌ای در معرض مخاطبان قرار می‌گیرد.

با وجود دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌هایی که در طول سال به مراکز ابلاغ می‌شود، ارائه برنامه‌های طراز و معیار برای برنامه‌سازان و انسجام لازم در برخورد با موضوعات مختلف ضروری است و برنامه‌سازان مراکز در کنار رقابت با یکدیگر، به سطحی از مطلوب‌ها و معیارهای شاخص برنامه‌ای، هنری و پژوهشی دست می‌یابند.

گردهمایی همکاران در هر حوزه فرصت بسیار مناسبی برای تعامل و تعاطی افکار و دیدگاه‌های متفاوت است و قدر مسلم با مدیریت این فضا می‌توان انسجام درونی و همبستگی همکاران مراکز صدا و سیما را تقویت کرد. در واقع جشنواره تولیدات مراکز آوردگاه آثار رادیویی و تلویزیونی است که در طول یک یا دو سال در معرض داوری قرار می‌گیرند و آثار برتر نه صرفا تشویق برنامه‌سازان موفق (که آن هم یک هدف مهم است)، بلکه سطحی از طراز برنامه‌های مورد نظر سازمان در موضوعات و قالب‌های متفاوت است.

ما در مرکز آذربایجان شرقی تولید مشخصی با عنوان «اثر جشنواره‌ای» نداشته‌ایم. خوشبختانه با تدبیر معاونت امور استان‌ها این موضوع چند سالی است که حل شده و آثاری در معرض داوری قرار می‌گیرند که در طول سال برای مخاطبان شبکه (و نه برای جشنواره) تولید می‌شوند.

تفاوت برنامه‌های عادی با جشنواره‌ای نباید آنقدر زیاد باشد که مراکزی در داوری کارشناسان رسانه بدرخشند و در جلب نظر و رضایت مخاطبان خود ناکام بمانند. در سال گذشته آثار مختلفی از مرکز آذربایجان شرقی امتیاز لازم را برای انتخاب در بخش مسابقه جشنواره کسب کرده‌اند. از تلویزیون در طبقات ج و د برنامه‌هایی چون: شهریمیز، اقتصاد ضربدر دانش، القدس لنا، ائل‌سازی و ائل‌سوزی، آیدین اقتصاد و بهمن بایرامی، در طبقه ب آثار مستند آیین چوپانان، بانو، بوی تلخ چرم، پرواز تا بی نهایت، پلی به خیبر، فرمانده خوبان، گردون همت و آثار نمایشی چون: تاجر تبریزی و آجی بال امتیازات لازم را برای جشنواره کسب کرده‌اند.

از رادیو در طبقه الف سه نمایش نورالدین پسر ایران، عشق سوداسی و نمایش موزیکال بیزیم ائو، در برنامه‌های ترکیبی نمایشی برنامه‌های کودک تحت عنوان نارگیله‌سی و شاپرک، مستند انقلاب اسلامی تحت عنوان «چله در خون»، برنامه سحرلر و در بخش خلاقانه هم نمایش موزیکال تنبل احمد در معرض داوری جشنواره بیستم قرار می‌گیرند.

همچنین در بخش خبر گزارش‌های خبری نظیر بحران دریاچه ارومیه، سیل آذرشهر، روستای ارسی و اردوهای جهادی، در بخش پژوهش 8 اثر پژوهشی در موضوعات و روشهای مختلف نظیر زبان معیار ترکی آذربایجانی، فرهنگ خرید مردم تبریز، شرکت‌های دانش بنیان، مکتب نگارگری و موسیقی عاشقی و مقامی و در بخش موسیقی 8 اثر نظیر شانلی دیار (هم موسیقی و هم کلیپ)، اوجا باشلی ائل، فرزند ایران و اورمو دریاچام به دبیرخانه جشنواره بیستم ارسال شده است.

شبکه‌های استانی نسبت به شبکه‌های سراسری برای جامعه مخاطب محدودتری تعریف شده‌اند و برنامه‌های هر شبکه استانی در گام اول برای مخاطبان همان شبکه تولید می‌شوند و رنگ از رسوم مخلی مخاطبان خود می‌گیرند. در مراکزی که از ظرفیت زبان بومی نیز برخوردارند، تغییر زبان در عین ایجاد بستر و ظرفیتی جدید برای تولیدات مراکز، بایسته‌های محلی بودن را نیز بر روند تولید تحمیل می‌کند و برنامه‌های شبکه‌های استانی در نسبتشان با تولیدات شبکه‌های سراسری واجد لهجه، گویش و گاه زبانی متفاوت از شبکه‌های سراسری می‌شوند.

طبیعی است که در ارزیابی تولیدات هر مرکز استان، باید مختصات اقلیمی و مردم شناختی آن مرکز را لحاظ کرد و برنامه‌های شبکه‌های استانی را نه در نسبتشان با شبکه های پایتخت که در نسبتشان با همدیگر سنجید.

برنامه‌های شبکه‌های استانی در ارزیابی رسانه ملی همانند طیف‌های رنگارنگ نور سفیدند که رنگ از زادبوم گرفته‌اند و در کنار هم طیفی واحد را می‌سازند و جدا از هم هر کدام طعم و لهجه و گویش و زبان و رنگ خود را دارند. ارزیابی این شبکه‌ها در جشنواره‌ای سراسری مجالی است برای انتقال تجربیات و هم ارج نهادن به کار رسانه‌ای جهادی در مراکز. شبکه‌های استانی همان «سی مرغ» اند که چون کنار هم می‌نشینند، «سیمرغ» اند.

آنچه مهم است این است که در ارزیابی تولیدات مراکز باید «توان»، «امکانات» و «تناسب تولیدات با نیازهای جامعه مخاطب» مد نظر قرار گیرد. همه می‌دانیم که امکانات مالی و فنی موجود در مراکز با هیچ کدام از شبکه‌های سراسری قابل قیاس نیست. پس در ارزیابی تولیدات اگر شاهد اتفاق قابل توجهی در تولیدات یکی از مراکز بودیم، بی گمان این توفیق مرهون تلاش مضاعف و چند برابر مدیران و برنامه سازان آن مرکز است و این باید منظور شود.

نکته دیگر توجه به مولفه‌های بومی مراکز است. یعنی برنامه‌ای را که به زبان ترکی و با گویش تبریز برای مخاطب استان آذربایجان شرقی تولید شده است، نمی‌شود بدون توجه به محتوا و فقط از نظر فرم و یا حتی روایت به تماشا و داوری نشست.

بنابراین شایسته و بایسته است که در حوزه محتوا هم ظرافت‌های موجود در تولیدات با حضور داوران و کارشناسان مجرب و آشنا به مولفه‌های حوزه زبان و گویش بومی کشف شود.

قطعا جشنواره باعث می‌شود که سطح آثار سال به سال ارتقاء پیدا کند. این خاصیت جشنواره است و انتظار می‌رود این اتفاق مهم در آنتن شبکه‌های استانی و با افزایش مخاطبان و رضایت آنها نمود و بروز داشته باشد. به نظر می‌رسد با توجه به اینکه فرصت کمی از جشنواره نوزدهم تا بیستم وجود داشت، کمیت تولیدات کاهش ولی کیفیت آنها افزایش داشته باشد. قضاوت در مورد سطح آثار ارائه شده در جشنواره کمی زود است و بنده از تولیدات سایر مراکز اطلاع کافی ندارم، اما اطمینان دارم که مراکز با تمام توان در این رقابت مهم حضور می‌یابند.

این جشنواره محل عرضه بهترین‌هاست. چون هم مکانیزم انتخاب آثار در رادیو و تلویزیون براساس امتیازات ارزیابی آنهاست و هم اینکه در سایر بخش‌ها، مراکز صدا و سیما بهترین آثار خبری، موسیقیایی و پژوهشی خود را ارائه می‌کنند تا امتیازات و جوایز بیشتری کسب کنند.

قدر مسلم جشنواره تولیدات مراکز استان‌ها فرصت مهم و مناسبی است برای استعدادهای جوان که خود را نشان دهند. از این فرصت‌ها همیشه و همه جا پیش نمی‌آید و جوانان جویای نام مراکز و برنامه‌سازان خوش ذوق باید از این فرصت پیش آمده نهایت استفاده را ببرند. منتهی این ایده‌آل به شرطی محقق می‌شود که مراکز بتوانند از تمامی فرصت‌ها، ظرفیت‌ها و استعدادهای جوان منطقه خودشان بهره ببرند و در تولید آثار رسانه‌ای خود، به معنای واقعی کلمه به قدرت، استعداد و انرژی سرشار جوانان منطقه و خزانه فرهنگ و هنر منطقه خود متکی باشند.

وگرنه آثاری که در آنها از عوامل فنی و هنری مراکز دیگر خصوصا پایتخت استفاده می‌شود، نمی‌تواند نماد اقتدار رسانه‌ای و توانایی‌های جوانان یک منطقه باشد. این وضعیت در بلندمدت مراکز را از نیروی خلاق، جوان و خوش‌ذوق خالی می‌کند.

مراکز عموما از بابت جذب نیروهای خلاق و متفکر خود در شبکه‌های سراسری آنهم عمدتا به دلیل شکاف بالای درآمدهای برنامه‌سازان مراکز با برنامه‌سازان تهران، ضرر می‌کنند و همین موضوع، ضرورت توجه مراکز را به نیروهای جوان و مستعد مراکز بیشتر می‌کند.

جشنواره‌ای در قواره تولیدات مراکز استان‌ها، آثار و برکات زیادی دارد و از جمله مهم‌ترین آنها، ایجاد رقابت و عرضه برنامه‌های معیار و شاخص برای ارتقاء سطح کیفی تولیدات در مراکز استان‌هاست. آثار برتر نمونه‌های معیار برای برنامه‌سازی در طول سال آتی است و برنامه‌سازان، هنرمندان و پژوهشگران تا جشنواره آتی سعی می‌کنند خود را به طراز جشنواره برسانند.

جشنواره تولیدات مراکز محل رقابت بين برترين‌ها و بهترين‌ها است. حضور همه مراکز گرد هم و در يک محل و نمايش ظرفيت‌هاي يک دوره فعاليت دوساله، اين زمينه را فراهم مي‌سازد تا مراکز استان‌ها از نقاط قوت و ضعف يکديگر آگاه شده، از مزيت‌هاي هم بهره ببرند و يک تعامل برنامه‌اي سازنده بين آنها شکل بگیرد که بسیار مفید و موثر است.

جشنواره‌ای در این سطح و با این اهداف، انگیزه‌آفرین است. برای کسانی که برنده می‌شوند به نوعی، و برای کسانی که برنده نمی‌شوند به نوعی دیگر. آنها که برنده می‌شوند، اشتیاق بیشتری برای تولید آثار ارزشمند و فاخر می‌یابند و آنها که موفق به کسب رتبه نمی‌شوند، با معیارها و الگوهای برنامه‌سازی آشنا می‌شوند و خود را برای رقابت در جشنواره آتی آماده می‌کنند.

سید محسن لطیفی ـ مدیرکل صدا و سیمای مرکز آذربایجان شرقی