جهش تولید | پنج‌شنبه، ۸ آبان ۱۳۹۹

تحت تعقیب / چگونه هنرمندان استانی، شناسایی و جذب می شوند؟ - صفحه محتوایی خبر

 

 

تحت تعقیب / چگونه هنرمندان استانی، شناسایی و جذب می شوند؟

  در فضای رقابت رسانه­ ای آنچه بیش از تجهیزات سخت افزاری موجب جذابیت و برتری یک رسانه می­شود، نیروی انسانی خلاق، ماهر و هنرمند است. براین اساس یکی از اهداف مهم تعریف شده برای راه اندازی شبکه­ های استانی صدا و سیما نیز شناسایی و جذب نیروهای جوان، مستعد بومی و محلی است که همواره از سوی رئیس محترم سازمان و معاونان امور استان­ها مورد تاکید بوده است.

اما با مرور عملکرد مراکز در این خصوص، مشخص می­شود برنامه ریزی مدون و سیستمی برای تحقق این هدف مهم آن­چنان که باید تاکنون صورت نگرفته است و آنچه انجام شده ناشی از اتفاق و موارد استثنایی بوده است و مدت زمان مدیدی است که سرعت شناسایی و جذب هنرمندان جوان و مستعد کاهش یافته است. به عبارت دیگر هراز گاهی با توجه و عنایت برخی از مدیران مراکز که معمولا اشراف کامل به رسانه دارند، تک ستاره­ هایی شناسایی می­شوند که معمولا عمر آنان در آسمان آن استان با عمر مدیریتی مدیری که وی را جذب کرده است برابری می­کند و پس از آن، این تک ستاره به دلیل کسب موفقیت­ های مختلف در جشنواره­ های ملی و بین المللی یا جهت کسب اعتبار برای مراکز دیگر به عنوان نیروی غیر بومی اما حرفه­ای دعوت به همکاری می­شوند یا به دلیل فضای حرفه­ای تر و کسب در آمد بیشتر، جذب شبکه­ های سراسری می­گردند.

آنچه مسلم است تجربه نشان داده است مراکزی که به نیروهای مستعد و با انگیزه استانی اعتماد کرده­اند بازخورد اعتماد خود را خیلی زود دریافت کرده­اند.  

بی­ توجهی به هنرمندان باعث مهاجرتشان می­ شود

فتح‌الله اميري، كارگردان مستند «زندگي در كسوف» توليد سيماي مركز ايلام كه بيش از ده جايزه ملي و بين‌المللي از جمله ديپلم افتخار بهترين كارگرداني مستند جشنواره فجر و جايزه ويژه هيأت داوران جشنواره بين‌المللي مونته‌نگرو و ... را كسب كرده است، مي‌گويد: هنرمندان موفق استانی با توجه به شناختی که نسبت به استانشان دارند می­ توانند در همان جا تاثیرگذار باشند. چون این افراد آشنایی کامل با ویژگی­ های مختلف استانشان دارند و برای تولید یک اثر نباید زمان بسیاری را برای تحقیق و تولید بگذارند. اما بی­ توجهی به این افراد سبب می­شود که هنرمندان مستعد به تهران یا استان­های دیگر مهاجرت کنند تا بتوانند کارهای مورد نظرشان را تولید نمایند.

وی با بیان اینکه برای کشف استعداد در گام اول باید به جوانان اعتماد کرد می­افزاید: این کار باعث ریزش نکردن نیروها و جذب افراد توانمند می­ شود چون اگر مرکزی به جوانان اعتماد کند و امکانات مورد نیازش را در اختیارشان قرار بدهد مطمئن باشید هنرمندان بومی با تمام وجودشان کار می­کنند.

وی ارتباط مدیران با هنرمندان را عامل بسیار مهمی در موفقیت نیروهای استانی می­داند و بیان می­کند:

alt

هیچ وقت نباید بین مدیران ارشد و هنرمندان در استان­ ها فاصله ­ای باشد و حتی عامل اصلی تولیدات حرف ه­ای باید مدیران باشند. به طور مثال من می توانم بگویم عامل اصلی تولید «زندگی در کسوف» آقای شریفی قائم مقام وقت صدا و سیمای مرکز ایلام بود که تمهیدات لازم برای تولید این مستند را فراهم کرد.  

وی سرمایه گذاری بر نیروهای استانی را امری لازم و ضروری در مراکز استان­ ها عنوان می­ کند و ادامه می­ دهد: هیچ ایرادی ندارد که برای آزمون و خطاهای نیروهای استانی سرمایه گذاری کرد؛ چون این بهترین راه برای کشف نیروهای مستعد در استان­ هاست. اگر مدیران قدرت ریسک داشته باشند و از طرح­ها حمایت کنند قطعا افراد توانمند شناسایی خواهند شد.

امیری با اشاره به اینکه حضور هنرمندان در شبکه­ های دیگر و فعالیتشان به شرط اینکه لطمه به کارهای دیگرشان نزد هیچ ایرادی ندارد خاطر نشان می­ کند: من دوست دارم هر سال برای شبکه استانی ایلام کار کنم چون زادگاه من است، مگر اینکه خود صدا و سیما مشکل داشته باشد و این تعامل ایجاد نشود.

 از بوشهر نمی­ روم

اين روزها نام احسان عبدي‌پور را شايد شما هم شنيده باشيد. هنرمند بوشهري كه تاكنون دو فيلم به نام‌هاي «افسانه 98» و «همسنگار» را توليد كرده است و هر دو در بخش ويدئويي جشنواره فيلم فجر به عنوان بهترين كارگردان فيلم شناخته شده است. وي فعاليتش را در صدا و سيماي بوشهر با نويسندگي شروع كرده و با توجه به علاقه‌اي كه داشته با حمايت مديران صدا و سيماي مركز بوشهر دو فيلم ياد شده را ساخته است. وي به هنرمندان استان‌هاي مختلف در كشور اشاره مي‌كند و مي‌گويد: شايد سال گذشته كه فيلم «افسانه 98» عنوان بهترين كارگرداني در بخش ويدئويي جشنواره را به دست آورد همه فكر مي‌كردند شانسي يا از روي اقبال بوده، اما سال گذشته وقتي در سالني كه فيلم «همسنگار» نمايش داده مي‌شد حتي جاي سوزن انداختن هم نبود، نشان از موفقيت اين فيلم و توليدكنندگان آن داشت.

وی می ­افزاید: در تهيه اين فيلم سعي كردم از هنرمندان شهر خودم استفاده كنم، چون همه افراد توانمند و با استعدادي هستند. برخي فكر مي‌كنند كاري كه در شهرستان توليد مي‌شود اصلا قابل رقابت با آثار توليد شده در تهران نيست در حالي كه به نظر من خيلي‌ها حتي بهتر از من در گوشه و كنار اين كشور هستند كه مي‌توانند بهترين اثر را در حوزه‌هاي مختلف خلق كنند.

وي از نوع نگاه برخي افراد به هنرمندان استاني گلايه مي‌كند و مي‌افزايد: نوع نگاه به توليد يك اثر در استان‌ها به صورت سخت‌افزاري است؛ يعني اينكه با توجه به تعداد افراد و امكانات مورد استفاده در يك فيلم به آن بودجه اختصاص مي‌دهند در حالي كه نگاه خوب و پردازش داستان تاثيري بر بودجه ندارد. مقياس برآورد براي يك اثر نبايد دوربين، تعداد افراد شركت‌كننده و مدت ساعت توليد باشد.

عبدي‌پور معتقد است: هنرمندان استان‌ها سعي مي‌كنند با نگاه جديدي فيلم يا هر اثري را توليد كنند و اين نيازمند حمايت جدي مدیران کل صدا و سیما است تا آنها بتوانند بدون دغدغه به فعاليتشان ادامه بدهند. اين افراد بايد شناسايي شوند و امكانات مورد نياز در اختيارشان قرار گيرد تا ما شاهد رشد و شكوفايي هنرمندان استاني و تبلور آثار جديد در كشورمان باشيم. اين فيلم­ساز موفق خاطرنشان مي‌كند: من از بوشهر نمي‌روم. شايد در حال حاضر بسياري از هنرمندان هستند كه بنا به دلايل مختلف از جمله كمبود امكانات، منابع مالي يا حتي بي‌مهري مسئولان استان به تهران سفر كرده‌اند، اما من احساس نياز نمي‌كنم كه به تهران بيايم، چون معتقدم بايد در بوشهر بمانم و در همين جا كار كنم و اميدوارم كه مديران نيز از هنرمندان استان‌ها حمایت کنند و با نگاه فرهنگي در توليد آثار فاخر و ارزشي در كشورمان موثر باشند.

وي در پايان يادآور مي‌شود: ما بايد به فيلم­سازان جوان در استان‌ها منابع مالي و امكانات خوبي بدهيم تا آنها بتوانند اثرشان را توليد كنند. مسئولان بايد سرمايه‌گذاري كنند تا نيروهاي جوان و بااستعداد استان‌ها بتوانند اثرشان را خلق كنند. اميدوارم روزي شاهد رشد و بالندگي هنرمندان استان‌ها باشيم.

alt

به هنرمندان استانی بها داده نمی­ شود

با يك بررسي بسيار ساده مي‌توان فهميد بسياري از هنرمندان ملي كه اكنون در تهران فعاليت مي‌كنند هر كدام متعلق به گوشه و كنار اين كشور پهناور هستند، اما به دلايل مختلف به تهران مهاجرت كرده‌اند تا در پايتخت به فعاليت هنريشان ادامه دهند. اين هنرمندان آن­قدر زياد هستند كه نمي‌توان آنها را در اين مجال نام برد. يكي از هنرمندان موفقي كه سال گذشته، اثرش با عنوان «ارمغان تاريكي» از شبكه سه سيما پخش شد و مورد استقبال قرار گرفت جليل سامان است. وي تاكنون آثاري همچون فيلم سينمايي «وقت بودن» پخش شده از شبكه چهار سيما و برنده سه جايزه از جشنواره فيلم فجر، مجموعه «ترس و لرز» پخش شده از شبكه يك سيما، مجموعه «قصه قرارگاه» پخش شده از شبكه سه سيما، مستند بازسازي «آيت‌الله لاري» نمايش داده شده از شبكه دو سيما، مستند بازسازي «قيام جنوب»، مجموعه مستند بازسازي «حديث سرو»، مستند «حديث دلدادگي» و «مراسم عرفه در كربلا»، «كليد» ـ‌ فيلم كوتاه ـ‌ را كارگرداني و تدوين كرده است. سامان علاوه بر اين آثار مجموعه ترس و لرز، مجموعه قصه قرارگاه، فيلمنامه سينمايي هانيه (سيمافيلم)، فيلمنامه سينمايي وقت بودن، مجموعه گذرگاه تاريكي (شبكه 3 سيما) و مجموعه تافته جدا بافته (شبكه 2 سيما) را نيز نگارش كرده است كه همه اينها نشان از موفقيت اين چهره هنري دارد. جليل سامان متولد 1348 دانش­آموخته­ی كارگرداني فيلم از دانشكده صدا و سيما است. وي تاكنون در مراكزي همچون صدا و سيماي مركز فارس و ياسوج فعاليت داشته است. وي علت مهاجرتش را به تهران نوع نگاه به شهرستان عنوان مي‌كند و مي‌گويد: برخی از مدیران نگاه شهرستاني به هنرمندان استان‌ها دارند.

اين در حالي است كه به نظر من بسياري از هنرمندان استاني، هنرمند ملي به شمار مي‌آيند و باید به آنها بها داده شود. وي مي‌افزايد: هنرمندان شهرستان هميشه متواضع هستند و با تمام انرژي براي توليد يك اثر زمان مي‌گذارند. ما هنرمندان بسيار زيادي در مراكز داريم كه واقعا از افرادي كه حتي در تهران فعاليت مي‌كنند كارشان بهتر است، اما آنها در شهرستان خودشان مانده‌اند تا بتوانند به استانشان و افراد علاقه‌مند و با استعداد كمك كنند.

وي با اشاره به دلايل حضورش در تهران می­گوید: فضاي رشد در استان‌ها بسيار خوب است. مدیران صدا و سیما بايد امكانات و منابع مالي لازم را در اختيار برنامه‌سازان قرار بدهند تا آنها بتوانند‌ هنر و توان خودشان را به نمايش بگذارند. اگر هنرمندان مورد بي‌مهري مدیران قرار بگيرند، قطعا آنها در استان‌ها نخواهند ماند و مانند بقيه افراد به تهران يا شهرهاي ديگر مهاجرت مي‌كنند.

برخورد با هنرمندان نباید مدیریتی و از بالا به پایین باشد

منصور لاوری منفرد مدیر کل صدا و سیمای بوشهر در شناسایی هنرمندان جوان و توانمند توانسته است چهره­های مستعدی را به جامعه معرفی کند که از آن جمله می توان به برادران صافی، احسان عبدی پور و ... اشاره کرد.

وی معتقد است: برای کسب موفقیت در انجام وظایف علاقه لازم است که البته باید توام با تلاش برای استفاده از تجربه­ های دیگران باشد و یادمان نرود که تولید آثار فرهنگی و هنری چنانچه بدون آگاهی و اشراف انجام بگیرد محصول ارزشمندی به دست مخاطب نمی­ رسد و مثل خیلی از محصولات به اصطلاح هنری بنجل که در بازار وجود دارد مورد استفاده مصرف کننده قرار نخواهد گرفت و به سرنوشت غم انگیز کالاهای بنجل دچار خواهد شد. 

وی می­ افزاید: برای کسب آگاهی و به دست گرفتن سر رشته یک کار، دانش مورد نیاز باید جزء به جزء، به تفصیل و تمام و کمال به افراد منتقل شود. این کار سخت است و برای یادگرفتن کار سخت هم راه آسانی وجود ندارد و گمان می­ کنم ما مدیران رسانه که مسئولیت بخشی از تولیدات فرهنگی و هنری را بر عهده داریم لاجرم باید سختی­ های آن را بپذیریم تا سر رشته کار را به دست بگیریم.

alt

alt

در این صورت برای شناسایی هنرمندان مستعد لازم نیست انرژی زیادی صرف کنیم زیرا هنرمندان خود به استقبال شما خواهند آمد. 

وی در پاسخ به این پرسش که برخورد و تعامل با هنرمندان باید چگونه باشد می­ گوید: به هیچ وجه برخورد با هنرمندان نباید مدیریتی و از بالا به پایین باشد بلکه باید با آنان ارتباط دوستانه و صمیمی برقرار کرد و همیشه اولویت با آنها باشد.

وی در خصوص اینکه تلاش­ های فراوان برای استعدادیابی و پرورش نیروهای مستعد در استان­ ها انجام می­شود و برخی از شبکه­ های استانی پس از به ثمر رسیدن و کسب موفقیت، این نیروها را به کار می­ گیرند می­گوید: هر هنرمندی مختار است در مورد آینده کاری خودش تصمیم بگیرد، اما صرف نظر از اینکه جذب هنرمندان توانای یک مرکز در مرکز دیگر چقدر صحیح باشد باید در نظر گرفت که ممکن است حداقل تولیدات مرکز مبدأ با مشکل مواجه شود.

وی در پایان با اشاره به خصوصیت­ های جغرافیایی جنوب کشور خاطر نشان می­کند: در جنوب، جوانان مستعد بیشترند چون از یک طرف محرومیت این مناطق موجب بروز خلاقیت و تلاش جوانان شده است و از طرف دیگر پیشینه فرهنگی غنی این مناطق، فضا را برای فعالیت­های فرهنگی و هنری مستعد کرده است. با یادآوری این نکته که اولین سالن سینمای بوشهر قریب به صد سال پیش افتتاح شده است.

 تشکیل بانک اطلاعات در استان­ ها ضروری است

ابوالحسن صادقی جهانی، مدیرکل صدا و سیمای قزوین می­ گوید: از منابع پنج­گانه که در اختیار سازمان­ ها است، مهم­ترین منبع، سرمایه انسانی است و جا دارد که سازمان­ ها در این ارتباط با رویکرد استراتژیک و ترمیم افق سرمایه نیروی انسانی برای یک دوره بلند مدت این موضوع را با اولویت اول در دستور کار قرار دهند. از طرفی نیروی انسانی در اختیار رسانه ملی به دلیل تنوع فعالیت­ ها و داشتن رسالت ­های متعدد سازمانی، به ویژه در حوزه برنامه سازی از اهمیت بالایی برخوردار هستند. برای مثال عناصر انسانی تعیین کننده برنامه سازی(نویسندگی، گویندگی، مجری گری، کارگردانی، تصویر برداری، تهیه کنندگی و سایر مشاغل موجود در آن) که هم باید در حوزه محتوایی و هم در حوزه فنی و هنری از دانایی و توانایی و یا به عبارت دیگر از مهارت و تجربه کافی برخوردار باشند .

وی با بیان اینکه از دو طریق می توان نیروهای مستعد استانی را شناسایی کرد ادامه می­دهد: ابتدا از طریق جمع آوری اطلاعات شخصی و هنری که در نهادها، ارگان­ ها و دستگاه­ های فرهنگی وجود دارد، از قبیل اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، انجمن سینمای جوان، حوزه هنری، انجمن نمایش ، انجمن شعر، آموزشگاه ­های آزاد هنری و سایر مؤسسه­ هایی که در زمینه هنری و فرهنگی فعالیت می­ کنند. دوم با ایجاد فرصت های برابر برای افرادی که می­خواهند طرح ارائه کرده و برنامه سازی کنند. همچنین بستر سازی مناسب جهت تولید آثار هنری به صورت مستمر لازم و ضروری است، طوری که هنرمند احساس نکند فقط با یک اثر هنری شناخته شده و مورد احترام قرار می­ گیرد و پس از تولید آن برنامه به فراموشی سپرده خواهد شد. یک هنرمند  باید بداند همیشه مورد احترام بوده و بایستی نسبت به ارائه فرم­های جدید اقدام کند چون به تولیدات آنها، جامعه نیاز دارد. بدین ترتیب هم مسئولیت پذیری هنرمند بیشتر می­شود هم به صورت مستمر می­ توان از آثار فکری و اندیشه­ای هنرمندان بهره برداری کرد.

وی در پاسخ به این پرسش که مدیران تا چه اندازه در شناسایی نیروهای مستعد نقش دارند توضیح می­ دهد: مدیران، نقش زیادی در شناسایی و پرورش استعدادهای استان می ­توانند داشته باشند.

alt

بدین ترتیب که با برنامه ­ریزی مدون و اهداف بلند مدت، می­توان در کنار هنرمندان برجسته و شاخص و با تجربه از نیروهای جوان در تولیدات برنامه ­ای استفاده کنند تا از این طریق، انتقال تجربه بین افراد مجرب و نسل جوان صورت گیرد و هر روز شاهد ظهور استعدادهای جدید باشیم. مدیران با حمایت­های مادی و معنوی از تولیدات هنرمندان باعث تشویق آنها شده و در نتیجه هنرمندان نیز احساس مسئولیت می­ کنند و خواهند کوشید هنر خود را به نمایش گذارند.

مدیران با تشریح اهداف و اولویت­ های رسانه، می­توانند به هنرمندان برای تولید آثار فاخر جهت دهند و در نهایت چنان­چه مدیر بتواند با جامعه هنری ارتباط صمیمانه و مستمر برقرار کند و با برنامه ریزی مناسب از توان هنرمندان بهره گیرد، باعث شناسایی و پرورش استعدادهای استان خواهد شد.

صادقی جهانی تاکید می­کند: يكي از اقدامات بنياني، اصولي و اوليه در مراكز استان‌ها تشكيل بانك اطلاعات هنرمندان است و ضرورت دارد كه حوزه ­هاي برنامه‌سازي معاونت امور استان‌ها با بازتعريف، دسته‌بندي، هدف‌گذاري و تدوين سياست‌هاي اجرايي مناسب نسبت به تهيه دستورالعمل و بسته سياسي موثر اقدام کند و آنها را به صورت بخشنامه‌اي قابل اجرا در اختيار استان‌ها قرار دهد.

وی با بیان اینکه در جذب هنرمندان نبايستي نگاه پروژه‌اي و مقطعي داشت خاطر نشان می­ کند: بايد آن را به عنوان يك فرآيند در نظر آورد. در مولفه‌هاي رويكرد فرآيند محور، يكي از ويژگي‌ها، نداشتن آغاز و پايان براي فرآيند است. يعني اينكه هيچ موقع نبايد برش زماني مشخص براي آن تعريف كرد. بلكه فرآيند جذب حداكثري هنرمندان، بايستي به عنوان يك راهبرد دائمي در تمامي ادوار و طول حيات سازماني رسانه ملي در دستور كار مديران قرار گيرد. اما اقدامات مختلفی همچون اعتماد واقع‌بينانه به توان حرفه‌اي هنرمند در توليد آثار فاخر، بستر سازي مناسب براي تداوم فعاليت‌هاي هنرمندان در حوزه‌هاي مختلف از جمله در حوزه فكري و انديشه‌اي براي نويسندگان، مجريان، گويندگان، كارگردانان و ساير مشاغل برنامه‌اي، ايجاد فرصـت‌هاي برابر به افرادي كه توان توليد برنامه‌هاي فاخر را دارند،  احترام واقعي و ارزش‌گذاري ملموس و عيني با شناخت دقيق از نيازها و انتظارهای جامعه هنري و توليدات آنها مد نظر باشد. 

جذب حداکثری، دفع حداقلی

به نظر می­رسد مدیران صدا و سیمای مراکز در راستای ارتقای کیفیت برنامه­ های تولیدی خود از آثار هنرمندان استان که در چهارچوب برنامه ­های رسانه ملی ساخته می­ شود باید حمایت و امکان پخش آن را فراهم کنند. در حال حاضر توانمندی­ های استان­ها در حوزه­ های مختلف بر هیچ کس پوشیده نیست همان طور که مدیران و هنرمندان، بر غنای فرهنگی استان­ ها اشاره کردند باید از این همه پتانسیل و توانمندی به نحوی شایسته استفاده کرد. مدیران رسانه ملی به عنوان نهادی تاثیر گذار در این حوزه، باید وارد عمل شوند و با شناسایی نیروهای خلاق در استان­ها برای پرورش و تربیتشان برنامه مدونی داشته باشند. امیدواریم قبل از اینکه نیروهای توانمند در استان­ ها جذب رسانه­ های دیگر گردند استعدادها و ظرفیت­ های کم نظیر شناسایی شوند و برای پرورش آنها اقدامات جدی صورت گیرد.

فرشید شکیبا