جهش تولید | جمعه، ۲ آبان ۱۳۹۹

رادیو رسانه ای برای لحظه های بحرانی است / "جان" در آذربایجان می تپد - صفحه محتوایی خبر

 

 

رادیو رسانه ای برای لحظه های بحرانی است / "جان" در آذربایجان می تپد

گفت و گو با محمد جعفر نوروزی تهیه کننده رادیو امید، ویژه مناطق زلزله زده استان آذربایجان

کارکرد وسایل ارتباط جمعی و ابر رسانه های رادیو و تلویزیون تنها به شرایط عادی و روال روزمره زندگی ما انسان ها معطوف نمی شود. این رسانه ها باید وظیفه ی آگاهی بخشی و ارضای نیازهای اطلاعاتی مردم را در هر شرایطی بر عهده گیرند. در پی وقوع زلزله در استان آذربایجان و راه اندازی شبکه رادیویی امید برای مدیریت بحران این حادثه، با محمد جعفر نوروزی تهیه کننده ای که در تاسیس این شبکه تاثیرگذار بوده است، گفت و گویی انجام داده ایم:

در ابتدا کمی درباره روند تاسیس شبکه رادیویی امید که در واقع به نوعی مسئولیت سامان بخشی به فضای مناطق آسیب دیده را برعهده دارد، توضیح دهید.

زلزله در ساعت 5 بعد از ظهر روز بیست و یکم مرداد ماه اتفاق افتاد. من به همراه خانم لیلی مرتضوی گوینده رادیو و آقایان محمد مرسلی صدابردار و صابر اصلانی مسئول بخش فنی که جا دارد همین جا از زحمت های آنان تشکر کنم، ساعت 10 شب و بعد از کسب اطلاعاتی درباره مناطق زلزله زده به سمت ورزقان حرکت کردیم.

alt

جاده وضعیت مناسبی نداشت و ترافیک سنگینی ایجاد شده بود. ساعت 12 شب به منطقه رسیدیم. علت انتخاب این منطقه این بود که اگر روستاهای هریس، ورزقان و اهر را به عنوان یک مثلث در نظر بگیریم، ورزقان نقطه میانی این مناطق محسوب می شود. گذشته از آن قرار بود که جلسات ستاد بحران استان در فرمانداری ورزقان تشکیل شود و ما قصد داشتیم تا با حضور در این منطقه اطلاعات را به سرعت منتقل کنیم. در ابتدا برق قطع بود و کابل ها خرابی داشت و با اقدامات و یاری های بی دریغ صابر اصلانی همکارمان در بخش فنی بالاخره موفق شدیم ساعت 2 بامداد این شبکه را که هدف اصلی مان از تاسیس آن، در درجه اول اطلاع رسانی بود راه اندازی کنیم.

 

در واقع هدف تان بیشتر به مدیریت بحران معطوف می شده است؟

یک فرمول علمی درباره میزان بروز شایعه وجود دارد. حاصلضرب ضرب اهمیت یک پدیده در میزان ابهام آن میزان شایعه پراکنی درباره آن را به دست می دهد. در ماوقع بحرانی مردم دریافت تشنه اطلاعات درست هستند. بنابراین ما مجبور بودیم به جهت اهمیت این حادثه از میزان ابهام درباره آن کم کنیم و بروز شایعات را به حداقل برسانیم.

هدف بعدی از راه اندازی این شبکه، امید و آرامش بخشی به افراد بود. واحدهای سیار تا شعاع بیست و پنج الی سی کیلومتری مناطق زلزله زده را پوشش می داد و به خودروهای امدادی و آمبولانس ها اطلاع دادیم تا طول موج رادیو را در ردیف 98.5 مگا هرتز موج اف.ام تنظیم کنند و از این طریق در جریان آخرین اخبار قرار بگیرند.

ضمن این که طی مکاتبه ای که با اداره کل صدای استان ها و شبکه های استانی داشتیم، شماره ها ی خود را به آنها اعلام کردیم و از صبح روز بعد از وقوع زلزله هم شبکه های سراسری و هم شبکه های استانی اطلاعات مورد نیاز را از رادیو امید دریافت می کردند. در طول همین مدت کوتاه 500 ارتباط رادیویی با شبکه های سراسری و استانی برقرار شده و همچنین با اعضای هیات دولت و نمایندگان مجلس از طریق این شبکه ارتباط برقرار کرده ایم و به نظرم این کار از نظر رسانه اتفاق جالب توجهی است.

رادیو رسانه ی بحران است و در زمان های بحرانی بیشترین برد و نفوذ را دارد. نظیر این اتفاق در رابطه با زلزله خفیفی که در تهران هم آمده بود رخ داد و من هم در مقاله ای که درمجله رادیو در خصوص رابطه بین رادیو و حوادث ناگوار طبیعی یادداشت کرده بودم، به آن اشاره کرده ام. بعد از ظهر روز جمعه در شمال کشور زلزله ای آمد که تهران را هم لرزاند. من آن زمان در تهران بودم و می دیدم که مردم دائما به دنبال آن هستند که درباره زلزله اطلاعات جزئی تری را دریافت کنند. رادیو پیام  که همیشه در روزهای تعطیل هر سی دقیقه یک بار به پخش خبر می پرداخت بعد از زلزله این فاصله را به پانزده دقیقه کاهش داد و باکس های خبری آن مثل روزهای عادی هفته شد. در آن زمان روزنامه شرق هم مقاله ای چاپ کرده و در آن آماری داده بود درباره این که در موقع زلزله بیشترین درخواست شماره مردم از 118 مربوط به چه نهاد یا سازمانی است. جالب است که صدا و سیما در رتبه اول قرار داشته است. این نکته نشان می دهد صدا و سیما چه کارکرد مهمی در این مواقع می تواند داشته باشد. بنابراین ما هم به عنوان کسانی که آموزش هایی دیده و دوره های مدیریت بحران را سپری کرده ایم وظیفه خود دانستیم که از تجربیات خودمان استفاده کنیم تا این  اطلاع رسانی و امید بخشی به درستی انجام شود. تصور هم می کنم که صدا و سیمای مرکز آذربایجان از این نظر و به ویژه در بخش فنی توانسته موفق عمل کند و به مطالبات و نیازهای مردم در اسرع وقت پاسخ دهد.

 

علاوه بر کارکرد مدیریت بحران این شبکه، چه اقداماتی برای بسیج همگانی و دریافت کمک های مالی نهادها و ارگان ها یا کمک های مردمی خودجوش در نظر گرفته شده است؟

تماس هایی از سوی مردم داشتیم در این باره که چطور می توانند کمک های خود را به آسیب دیده ها برساند. در این مواقع به دلیل جریحه دار شدن احساسات برخی از مردم ترجیح می دهند خودشان در منطق حضور یابند و کمک ها را خود به آسیب دیدگان برسانند. این مسئله باعث می شود ترافیک زیاد شده یا مشکلاتی به وجود آید. ممکن است در مناطقی کوه ریزش کرده باشد و عبور و مرور امکان پذیر نباشد. ما از این طریق راه های انتقال کمک را به مردم اعلام می کردیم که پایگاه های هلال احمر، مقاومت بسیج از آن جمله بودند. همین طور در مسیر جاده هم مکان هایی برای دریافت کمک ها در نظر گرفته شده بود. طبیعی است که اگر این اطلاع رسانی ها صورت نگیرد، روند کمک رسانی مختل می شود. در واقع این شبکه باعث شد تا کمک رسانی به صورت متمرکز انجام شود.

 

گذشته از همه اقدامات انجام شده آیا برنامه هایی را هم برای بهبود وضعیت روحی آسیب دیدگان در نظر گرفته اید؟

رادیو تولید کننده ای با واسطه است و دانشی را در حوزه ای تخصصی وجود دارد، در قالب برنامه های رادیویی قابل انتقال می سازد. یکی از اقدامات ما در این رابطه، گفت و گو با کارشناسان مراکز بهزیستی و مشاوره ای بود که به سرعت در مناطق زلزله زده حاضر شده بودند. برنامه های ما در بخش سلامت روان از روز دوشنبه یعنی دو روز بعد از وقوع زلزله شروع شد. زیرا روز یکشنبه بیشتر به این تماس های مردم و بیان کمبودهایشان و کمک رسانی و اطمینان بخشی به آنها اختصاص یافت.

 

گفتگو از: رکسانا قهقرایی