جهش تولید | پنج‌شنبه، ۶ آذر ۱۳۹۹

زبان مردم - صفحه محتوایی خبر

 

 

زبان مردم

زبان مردم


دکتر علی دارابی استاد دانشگاه در یادداشتی ضمن تبریک 17 مرداد روز خبرنگار و گرامیداشت یاد شهید محمود صارمی اظهار داشت امروزه رابطه معناداری میان حکمرانی خوب رسانه های آزاد و خبرنگاران جسور و پرسشگر وجود دارد . متن یادداشت دکتر دارابی به این شرح است:
درباره رسالت، وظایف و کارویژه های «خبرنگاری» این روزها به مناسبت 17‌مرداد و روز خبرنگار فراوان سخن گفته شده و مطالب زیادی نوشته شده است. اما چرا این همه درباره روزنامه‌نگاری، خبرنگاری و کار رسانه‌ای سخن گفته می‌شود.
البته بخش عمده‌ای از تولید ادبیات درباره خبرنگاران و تبیین اهمیت و جایگاه شغلی آنان بدین خاطر است که «قلم» و «رسانه» در اختیار آنان است، اما با این همه آیا صرفاً برای دلخوشی خود خبرنگاران به‌طور اخص و اصحاب رسانه به‌طور اعم درباره اهمیت، جایگاه و رسالت خبرنگاران می‌نویسند؟ واقعیت آن است که امروزه در دنیا رژیم‌های دموکراسی به مثابه مدل حکمرانی مطلوب شناخته شده‌اند دارای ارکان و پایه‌هایی هستند که ملل دنیا از آن به‌عنوان حکومت ومدل مدیریتی مناسب یاد می‌کنند . اصول بنیادین این رژیم مبتنی بر «چند صدایی، رقابت سیاسی کثرت‌گرا، انتخابات ادواری، حفظ آزادی‌های عمومی از جمله
آزادی بیان، پرسشگری ونظارت عمومی، پاسخگو بودن قدرت و مسوولان، اداره کشور برپایه آرای مردم و ... » است.
در چنین جوامعی کار در حوزه رسانه و اطلاع‌رسانی که امنیت نسبی برای خبرنگاران وجود دارد و قواعد و دستورالعمل‌های کار برای همگان تا حدودی مشخص است باید خبرنگاران به معنای واقعی «زبان مردم» و «مطالبه‌گر مقامات و قدرت» باشند. چرا‌که رسانه در این جوامع از ارکان دموکراسی محسوب می‌شوند. اگرچه امروزه رسانه‌ها و بنگاه‌های سخن‌پراکنی که در سلطه قدرت‌های استکباری هستند کاملاً برخلاف اصول و قواعد انتظار عمل می‌کنند و خود در نقش «ابزار سلطه»
در آمده‌اند. شبکه‌های ماهواره‌ای که علیه کشورها و ملل مستقل و آزادی‌خواه از جمله ایران فعالیت می‌کنند مصداق بارز «رسانه‌های سلطه» هستند.
بی‌تردید «استقلال، آزادی، امنیت،سازندگی، پیشرفت، مردم‌سالاری» که از دستاوردهای بزرگ انقلاب اسلامی بوده است نقش بزرگی در رشد و توسعه رسانه‌ها وایفای نقش خبرنگاران داشته است اما با این همه در شرایط کنونی نیازمند آن هستیم که در عصر ارتباطات و تکثر، تنوع و تعدد رسانه‌ها و رقابت جدی میان آن‌ها با سر برآوردن فضای مجازی به‌عنوان ابر رسانه قرن بیست‌و‌یکم به بهانه روز خبرنگار به مهم‌ترین نیازها و زیرساخت‌های کار روزنامه‌نگاری و رسانه‌ای در کشور نگاهی تازه داشته باشیم:
یکم) رسانه حرفه‌ای و بین‌المللی : ما در عرصه رسانه‌های مکتوب و مطبوعات از «فقدان رسانه‌ای تأثیرگذار و فراملی» به‌شدت در رنج هستیم. انقلاب اسلامی یک انقلاب فراایرانی و فراشیعی و دارای رسالت‌های جهانی و بشری به‌خصوص در حوزه فرهنگ و تمدن اسلامی است.
این یعنی «لکنت زبان در عرصه بین‌المللی» و با بودن وزارت امور خارجه، فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، خبرگزاری جمهوری اسلامی، جامع‌ المصطفی، مجمع جهانی اهل بیت ؟عهم؟، مجمع جهانی دارالتقریب و ده‌ها نهاد و سازمان فرهنگی که باید برای ایفای رسالت خود از روزنامه، هفته‌نامه، فصلنامه در کنار خبرنگاران زبده، حرفه‌ای، زبان دان، کاربلد که در عرصه میلیونی مطبوعات و رسانه‌ها در جهان کار می‌کنند برنامه اقدام و عمل داشته باشند.
دوم) زیرساخت‌های رسانه‌ای: اگر به نمایه مطبوعات و رسانه‌ها که دارای پروانه و مجوز انتشار هستند نگاهی بیندازیم بالغ بر 5000‌روزنامه، هفته نامه و ... را نشان می‌دهد. که در واقع بخش زیادی از آن‌ها فقط نامی در سابقه و آرشیو دارند؟! و اصلاً فعالیتی ندارند. شمارگان و تیراژ مطبوعات و رسانه‌های مکتوب سرجمع آن‌ها برای یک کشور با بیش از 83‌میلیون جمعیت در خوش‌بینانه‌ترین حالت به 500‌هزار نسخه نمی‌رسد؟! ضعف قوانین و مقررات حمایتی، رانتی بودن خیلی از مطبوعات، فقدان استقلال مالی، مشکلات اساسی در تأمین ملزومات اولیه (کاغذ، چاپ، توزیع و... ) حضور مطبوعات دولتی و شبه دولتی که کار را بر رسانه‌های محدود مستقل سخت می‌کند و از همه مهم‌تر اقتصادی نبودن و برخورداری از حمایت‌های سیاسی و حقوقی را باید از مسائل و مشکلات حوزه رسانه‌ای کشور برشمرد.
 سوم) نیروی انسانی حرفه‌ای: اگر از تعداد معدودی از مدیران، سردبیران و کادر خبرنگاران حرفه‌ای، با سواد و کاربلد بگذریم واقعیت آن است که به شدت در عرصه نیروی انسانی در حوزه مطبوعات و رسانه‌ها رنج می‌بریم؟ ضعف سواد رسانه‌ای و دانش و تخصص‌های مرتبط، فقدان یا ضعف آموزش‌ها و مهارت‌های کاربردی، نداشتن انگیزه کاری بالا، داشتن روحیه محافظه کاری و کمتر اهل ریسک و خطر‌پذیربودن، حقوق و دستمزدهای پایین، مشکلات معیشتی، ... را باید فهرستی از آسیب‌های نیروی انسانی برای کار روزنامه‌نگاری برشمرد.
  با تبریک 17‌مرداد روز خبرنگار و گرامیداشت یاد شهید محمود صارمی به همه دست‌اندرکاران و تلاشگران عرصه خبر، اطلاع‌رسانی، آگاهی بخشی در کشور خداقوت می‌گوییم. آنان «درمیدان مین» کار می‌کنند، امروزه رابطه معناداری میان حکمرانی خوب، رسانه‌های آزاد و خبرنگاران جسور و پرسش‌گر وجود دارد، قدر زحمات و تلاش‌های آنان را بدانیم.

دکتر علی دارابی معاون امور استان ها