طبقه الف )
1- الف رادیویی : به آنگونه از برنامه ها اطلاق می شود که به جهت ویژگیهای محتوی و فرم برای ساخت آن علاوه بر نیروی انسانی کارآمد و خلاق کلیه منابع وتجهیزات بصورتی گسترده و متنوع مورد بهره جویی قرار می گیرند خلاقیت هنری و نوآوری در کار بطور اخص در ساخت و پراخت آن مهمترین رکن می باشد لذا تنها نمایشهای رادیویی در این طبقه قرار می گیرند که دارای حداقل 30 دقیقه زمان باشند نمایشهای تک قسمتی مجموعه های پی در پی و سریالهای داستانی
2- الف تلویزیونی : به آنگونه از برنامه ها اطلاق می شود که به جهت ویژگیهای محتوی و فرم نیازمند بهره جویی وسیع از نیروی انسانی کارآمد و خلاق تجهیزات امکانات و وسایل گسترده و متنوع ( نور ، لباس ، دکور ، افکت ، قضا و ... ) و مکانهای متعدد بوده همچنین عرضه هنرمندانه آن مستلزم بهره گیری از شیوه های پیشرفته در ساخت برنامه باشد.
طبقه ب )
1- ب رادیویی : برنامه هایی را شامل می شود که ضمن بکارگیری منابع ، از نظر محتوی و فرم بشکل ترکیبی بوده و در تهیه آن حداقل از شش فعالیت ( گفتار ، گزارش ، مسابقه ، قصه خوانی ، مصاحبه و ... ) استفاده می شود برنامه های جنگ نمونه بارز این نوع برنامه است.
2- ب تلویزیونی : گونه ای از برنامه های تلویزیونی در طبقه ب قرار می گیرند که محتوای و فرم آنها ضرورت و ظرفیت استفاده از عوامل و امکانات در حد گسترده و فراوان را ندارند. برنامه های داستانی ومستند داستانی – برنامه های عروسکی دستکشی – نخی و باطومی و برنامه های نیمه انیمیشن و انیمیشن های علمی – آموزشی
طبقه ج )
1- ج رادیویی : برنامه هایی که حداقل چهار فعالیت ساده را بشکل ترکیبی عرضه کنند در طبقه ج قرار دارند استثناء مسابقات رادیویی که در حضور شرکت کنندگان و تماشاگر برگزار شود ونیز ساخت برنامه های میزگرد به دلیل شیوه و شکل بهره جویی از منابع و تجهیزات در این طبقه اند.
2- ج تلویزیونی : برنامه هایی که در این طبقه قرار می گیرند گرچه در مقایسه با دو طبقه الف وب از امکانات و تجهیزات گسترده ای بهره نمی برند اما طیف وسیعی را تشکیل می دهند در شکل عمده ثبت واقعیت یعنی مستند محض و مستند گزارشی در این رده واقع می شوند پاره برنامه هایی دارای خط فکری واحد که در چهارچوب جنگ و ترکیب گنجانده می شوند.
طبقه د )
1- د رادیویی : ساده ترین ساختار برنامه های رادیویی در این طبقه قرار می گیرند که جهت ساخت ، نیاز به بهره گیری از کمترین عوامل وساده ترین منابع را دارد و در آن دو تا سه فعالیت بهره گیری می شود مثال گفتار سخنرانی- مصاحبه – کلاس درس – گزارش و ...
2- د تلویزیونی : برنامه هایی در طبقه د قرار می گیرند که ساخت آنها از جهت فرم وتکنیک نیازمند حداقل تجهیزات و امکانات باشد مثال برنامه های ترکیبی استودیو – تنظیمی
ساختار : نمود بارز معماری هر برنامه است که از ترکیب مصالح عناصر سه گانه نیروی انسانی – منابع مالی و منابع تجهیزاتی و مواد مصرف شکل می گیرد.
موضوع : عبارت است از خط اصلی و اندیشه حاکم بر برنامه ( ده موضوع اصلی عبارت است : 1- معارف اسلامی 2-فرهنگی 3- تاریخی 4- اقتصادی5-سیاسی 6- اطلاعات عمومی 7- علم و فن 8- اجتماعی 9- ورزش و تفریحات سالم 10- ارزشهای دفاع مقدس)
تعداد : قسمت های مختلف و جداگانه هر برنامه
مدت : طول در نظر گرفته شده برای پخش یک برنامه در جدول زمانی پخش به دقیقه و در صورت نیاز به ثانیه
هزینه : مبلغ پرداخت شده برای هر برنامه شامل هزینه تولید و حق الزحمه عوامل دست اندر کار
تعهدات : میزان ساعت تولید برنامه در یک سال و در طبقات مختلف
مشارکت : تولید یک برنامه توسط مرکز با همکاری مالی یا فنی یا نیروی انسانی شبکه – مرکز دیگر و یا ارگانی خارج از سازمان
درصد مشارکت : میزان درصد سهم مرکز از تولید برنامه
سفارشی : برنامه هایی که به سفارش شبکه – مرکز و یا هر ارگانی دیگر ساخته می شود.
سفارش دهنده : مرکز – شبکه و یا ارگانی غیر از سازنده برنامه که متقاضی ساخت آن برنامه می شود.
برنامه مستمر : برنامه ای که به طور دائم از شبکه ای خاص پخش شود.
برنامه ویژه : برنامه ای که خاص یک مناسب یا رویداد تهیه شده باشد.
تعهدی : تولید براساس میزان تعهد در نظر گرفته شده و بدون سفارش و مشارکت در ساخت
تامین برنامه : واحد اداری که مسئولیت تامین و خرید یا توزیع برنامه و هزینه آن را به عهده دارد.
میان برنامه تنظیمی : قسمتی از یک برنامه ترکیبی است که بین دو بخش اجرا ( مجری یانمایش فیلم ) مباردت به پخش می گردد میان برنامه می تواند تولیدی و یا آرشیوی باشد.
گزارش های خبری : شرح واقعه ای است از نگاه یک شاهد عینی بدون انجام تحقیق و بررسی
گزارش تصویری : نمایش گزارش واقعه ای توسط فیلم
گزارش تلفنی : شرح واقعه یا انجام مصاحبه ای بصورت زنده در اخبار صدا و سیما توسط دستگاه تلفن
گزارش رادیویی : گونه ای از برنامه رادیویی است که پیرامون موضوع خاص گزارشگر یا مصاحبه کننده از مردم در قالب سئوالات مشخص طرح و پاسخ را دریافت می کند در گزارش اعلام موقعیت و زمان از عناصر مهم گزارش است.
گزارش مکتوب : بیان یک واقعه است که فاقد جلوه های صوتی و تصویری و عناصر کلامی است.
خبر عادی : خبری است که قابلیت پخش برای عامه مردم را دارد.
خبرمحرمانه ویژه : خبری است که غیر قابل پخش و یا می بایستی در شورای سیاسی طرح و در صورت موافقت پخش گردد.
دفاتر خبری : دفاتر نمایندگی خبری سازمان در خارج از کشور
باشگاه خبرنگاران جوان : مکانی جهت آشنایی جوانان با حرفه خبرنگاری و پرکردن اوقات فراغت آنان
قطعه ( موسیقی ) ارائه پیام یا مضمون مورد نظر توسط صدای ساز ( آلت موسیقی ) یا امکانات و وسایل ویژه ای است که ایجاد صدای غیر طبیعی با نظم از پیش تعیین شده ( معین ) می کند.
موسیقی با کلام : ارائه پیام یا مضمون مورد نظر شما توسط صدای خواننده و همراهی صدای ساز
موسیقی بی کلام : ارائه پیام و یا مضمون مورد نظر بدون صدای خواننده
سرود : اصوات موزونی است که با کلام در شروغ – خلال یا خاتمه برنامه ها پخش می شود. این تعریف اشعار مذهبی و نوحه خوانی ها را شامل نمی شود.
محقق : شخصی که برای یافتن اطلاعات خاص برای برنامه ای مشخص به جستجو می پردازد.
تحقیق : جستجو برای یافتن اطلاعاتی – آرشیوی و نظایر آن برای ارائه یک تک فرم است. میزان تحقیق مورد نیاز برای هر برنامه با یکدیگر متفاوت است.
نگارش ( نویسندگی ): ثبت و نوشتن مفاهیم در قالب کلمات و عبارات است بنحوی که توجه مخاطب را جلب کرده و پیام مورد نظر را به درستی به او منتقل سازد.
پیش تولید : کلیه کارهایی که قبل از تولید ( در رادیو و تلویزیون ) صورت می پذیرد پیش تولید محسوب می گردد انتخاب بازیگر – لوکیشن – مجری و ... جزو مرحله پیش تولید است.
مونتاژ : شامل چینش جدید پلانهای تصویربرداری شده یا ضبط شده و حذف نمادهای زائد برای رسیدن به حداکثر تاثیر مطلوب بر مخاطب – صداگذاری – دوبلاژ – انتخاب یا ساخت موسیقی جزو این مرحله است.
طرح : عبارت است از سوژه پرورده و پرداخته و تبدیل شده به زبان رسانه که در چارچوب مشخص ( فرمت ) بصورت کتبی تنظیم وعرضه می شود و شرایط تبدیل شدن به برنامه های رادیویی و تلویزیونی را دارا است.
طرح های مصوب : به طرح اطلاق می شود که مراحل قبل از تولید را با موفقیت گذرانده باشد( شورای طرح و برنامه – کمیته برآورد و ... ) و در مسیر تولید قرار می گیرد.
محورهای محتوایی : موضوعات و اهدافی که در ساخت برنامه مورد نظر است و برنامه حول آنها می باشد.
مواد مصرفی : آن دسته از مواد که بدون کمترین تغییر در ماهیت به همان شکل که خریداری و انبار می شود تحویل گروه سازنده می گردد تا در جریان ساخت مورد استفاده قرار گرفته ودرنهایت محصول بدست آمده بر روی آن ثبت شود.
سهمیه : میزان مواد مصرفی که با در نظر گرفتن تعهد تولید هرمرکز در طبقات چهارگانه برای مرکز تعیین می شود.
سهمیه مصوب : میزان مواد مصرفی تخصیص یافته به هر مرکز در یک سال
سهمیه دریافتی : میزان دریافت مواد مصرفی توسط هر مرکز از مواد مصرفی مصوب آن مرکز
تجهیزات تولید : کلیه وسایل و تجهیزاتی که از ابتدا تا انتهای تولید یک برنامه مورد استفاده قرار می گیرند.
تجهیزات پخش : کلیه وسایل وتجهیزاتی که برای پخش برنامه پس از تولید به کار می رود.
واحد سیار صدا : یک فرستنده رادیویی پرتابل یاسیاری است که به همراه امکانات استودیویی قابلیت تولید و پخش برنامه همزمان را در یک موقعیت زمانی و مکانی دارا است.
واحد سیار تلویزیونی : یک فرستنده تلویزیونی پرتابل یا سیاری است که به همراه امکانات استودیویی قابلیت تولید و پخش برنامه همزمان را در یک موقعیت زمانی و مکانی دارا است.
طرح پژوهشی : نوشتاری برای مشخص کردن موضوع – اهداف – روش تحقیق – هزینه و مدت اجرای تحقیق – توسط پژوهشگر
پژوهش پیمایشی : یکی از روش های جمع آوری داده هایی که در آن اطلاعات از طریق پرسشنامه گردآوری می شود.
پژوهش میدانی : یکی از روش های جمع آوری داده هاست که در آن اطلاعات توسط پژوهشگر به صورت مستقیم از محل یا موضوع خاصی گردآوری می شودمانند تحقیقات انسان شناختی یاجامعه شناسی
پژوهش کتابخانه ای : از روش های جمع آوری اطلاعات است که در آن اطلاعات مورد نیاز از طریق اسناد و کتب گردآوری می شود.
حجم فعالیت ( نفر روز ) : میزان ساعتی که هر پژوهشگر با توجه به تخصص و نوع مدرک تحصیلی برای پژوهش صرف می کند.
مجری طرح : کسی است که پژوهش به نام او است و پژوهش را اجرا می کند.
طرح های پشتیبانی : طرح های مربوط به امور پشتیبانی مرکز
طرح های ساختاری : طرح های مربوط به امور ساختاری مرکز
طرح های اداری : طرح های مربوط به امور اداری مرکز
طرح های فنی : طرح های مربوط به امور فنی مرکز
طرح های آموزشی : طرح های مربوط به امور آموزشی مرکز
تاریخ شروع : از زمانیکه طرح پژوهشی به تصویب می رسد و مبلغی از کل هزینه پژوهش دریافت می شود.
تاریخ پایان : زمانی است که پژوهش به تائید کارفرما می رسد.
بودجه مصوب : میزان اعتبار تخصیص یافته به هر مرکز برای کلیه فعالیت های یک ساله مرکز
بودجه دریافتی : میزان مبلغی که از بودجه مصوب دریافت شده است.
کد حقوق ومزایا : مبالغ ریالی که طبق کدهای فرعی – کد 521 تصویب و پرداخت می گردد.
کد سایر هزینه ها : مبالغ ریالی که طبق کدهای فرعی – کد 531 تصویب و پرداخت می گردد.
برنامه ساز رادیویی : سازنده برنامه به شخص – واحد – گروه برنامه ساز یا مرجع و منبعی اطلاق می شود که مستقیما و راسا برنامه راتولید کرده است.
برنامه ساز تلویزیونی : سازنده برنامه به شخص – واحد – گروه برنامه ساز یا مرجع و منبعی اطلاق می شود که مستقیما و راسا برنامه را تولید کرده است.
کارکنان رسمی : به کارکنانی گفته می شود که در استخدام رسمی ( دائمی ) سازمان در آمده اند.
کارکنان قراردادی : به کارکنانی گفته می شود که در استخدام موقت ( زمان دار ) و بر اساس قرارداد سازمان درآمده اند.
مناسبت انقلابی : برنامه های رادیویی وتلویزیونی که به مناسبت وقایع و حوادث انقلابی ( انقلاب اسلامی ایران ) که یک روز به نامه آن تصویب شده است پرداخته و تولید می گردد.
مناسبت اسلامی : برنامه های رادیویی و تلویزیونی که با محوریت وقاعی – حوادث – میلاد و سایر مناسبت های اسلامی که یک روز به نام آن تصویب شده است پرداخته و تولید می گردد.
مناسبت ملی : برنامه های رادیویی و تلویزیونی که بامحوریت تاریخ ملی ایران و مناسبت ها و وقایع آن که یک روز خاص به نام آن تصویب شده است پرداخته وتولید می گردد.
مناسبت جهانی : برنامه های رادیویی و تلویزیونی که به مناسبت های مهم تاریخی – اجتماعی – علمی – سیاسی که یک روز خاص به نام آن در سطح جهان تصویب شده است پرداخته و تولید می گردد.